Basisscholen in Ede bouwen verder aan moestuinonderwijs

EDE - Ook dit schooljaar kunnen basisscholen in Ede weer aan de slag met moestuinonderwijs.

Dankzij de samenwerking tussen de gemeente Ede, IVN Het Groene Wiel, Jong Leren Eten en Eetbaar Ede krijgen scholen opnieuw steun bij het opzetten en versterken van hun schoolmoestuin.

Met het project willen de betrokken organisaties kinderen laten ervaren waar voedsel vandaan komt en waarom gezonde voeding belangrijk is. „De gemeente Ede wil dat alle kinderen ervaren waar hun voeding vandaan komt”, vertelt moestuinregisseur Annick Gaarthuis van Eetbaar Ede. „Door zelf te zaaien, te verzorgen en te oogsten, ontdekken leerlingen hoe voedsel groeit. Tegelijk groeit hun waardering voor wat er op hun bord ligt.”

MOESTUIN ALS KLASLOKAAL

Sinds 2017 voert IVN Het Groene Wiel het project Klasse Moestuin uit op basisscholen in Ede. In de afgelopen jaren groeide het initiatief uit tot een vaste waarde binnen het primair onderwijs. In schooljaar 2024-2025 namen 42 scholen actief deel.

Ook dit jaar hebben scholen weer compost en zaden ontvangen van IVN Het Groene Wiel. Via de moestuinregisseur krijgen scholen daarnaast ondersteuning van opgeleide moestuincoaches. Samen zetten zij in op de moestuin als leslokaal, geïnspireerd op de Modelinterventie Schooltuinieren, waarbij kinderen minimaal tien lessen in de moestuin krijgen. Die aanpak laat zien dat schooltuinonderwijs niet alleen bijdraagt aan kennis over voeding en natuur, maar ook aan houding, gedrag en persoonlijke ontwikkeling.

Inmiddels zijn elf basisscholen in Ede gestart met een moestuincoach om hun moestuinonderwijs verder uit te bouwen. Volgens Annick maakt juist die begeleiding een groot verschil. „We zien dat leerkrachten het heel druk hebben. Juist dan is het fijn als er iemand is die precies weet wat je wanneer kunt zaaien, oogsten en eten, en hoe je een moestuin goed onderhoudt. Zo worden kinderen én docenten enthousiast en hoeft niet alles op de schouders van de leerkracht te liggen.”

PRAKTISCHE HULP VOOR SCHOLEN

Volgens Annick zit de kracht van het project niet alleen in enthousiasme, maar juist ook in de praktische ondersteuning. Scholen verschillen namelijk sterk in wat zij nodig hebben om een moestuin van de grond te krijgen of verder te ontwikkelen.

„We zijn persoonlijker gaan kijken naar waar scholen behoefte aan hebben”, zegt zij. „Zo hebben we scholen kunnen ondersteunen bij het aanvragen van subsidies, zodat ze bijvoorbeeld een kas kunnen opzetten of meer fruitbomen en struiken kunnen planten. Sommige scholen hebben geen budget voor een moestuincoach. Daarom hebben we ook fondswerving gedaan en zo heeft een school toch ondersteuning gekregen van een moestuincoach.”

De moestuinregisseur denkt daarnaast mee over geschikte plekken voor een moestuin, op of buiten het schoolplein. „Soms staan moestuinbakken niet op de beste plek, bijvoorbeeld te veel in de schaduw. Dan kijken we samen waar de moestuin beter tot zijn recht komt. En als er op het schoolplein geen ruimte is, denk ik ook mee over mogelijkheden daarbuiten. Zo is er nu ook een bso gestart op een van de moestuincomplexen van VAT Ede.”

De meerwaarde van de moestuincoach zit volgens Annick niet alleen in kennis, maar ook in de manier waarop die kennis wordt overgebracht. „Moestuincoaches hebben een enorme passie voor moestuinieren en hebben geleerd hoe ze dat kunnen vertalen naar kinderen. Je ziet dat kinderen het ontzettend leuk vinden om buiten te zijn, voor hun eigen stukje moestuin te zorgen en een zaadje te zien uitgroeien tot iets wat ze zelf kunnen oogsten.”

LOKET HELPT VERDER

Om scholen verder te ondersteunen, is er een Schoolmoestuinloket met subsidies, regelingen en inspirerende voorbeelden van scholen en coaches. Zo is de stimuleringsbijdrage Lekker naar Buiten nu open, waarmee scholen 1.500 euro kunnen aanvragen om een moestuincoach in te zetten.

In de week van 18 tot en met 22 mei is het weer de Week van de Schooltuin. Deze week is bedoeld voor alle scholen, met én zonder schooltuin. Het thema is dit jaar bodem: ‘Gezond begint in de grond’. Scholen kunnen meedoen door een eigen bodemactiviteit te organiseren. „Door bijvoorbeeld een oude onderbroek of theedoek te begraven en die na een week weer op te graven, kunnen kinderen zien hoeveel ervan is opgegeten door het bodemleven”, vertelt Annick. „Dat is een leuke en toegankelijke manier om kinderen iets meer te leren over alle beestjes onder onze voeten.”

Daarnaast start in mei opnieuw de opleiding voor moestuincoaches. Die wordt georganiseerd door Jong Leren Eten. ,,Mensen met liefde voor moestuinieren kunnen we goed gebruiken. In de opleiding leren deelnemers hoe zij hun kennis en enthousiasme kunnen overbrengen op kinderen. Daarna kunnen zij ook aan de slag op een school.”

Meer informatie is te vinden op de website van Eetbaar Ede: eetbaarede.nl/schoolmoestuinieren.

Dit artikel wordt u aangeboden door Eetbaar Ede. Voedsel verbindt Ede; we ontmoeten elkaar, activiteiten ontstaan en verhalen worden verteld. Eetbaar Ede is de community voor gezond, lokaal en duurzaam voedsel in de gemeente Ede. Kijk voor meer informatie op EetbaarEde.nl