ACM: Netbeheerder Liander weigerde transportcapaciteit te snel bij project Zonnewal in Ede

Ede - 9 februari 2026 – De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft bepaald dat netbeheerder Liander het Zonnewal-project van energiecoöperatie ValleiEnergie onterecht transport via het stroomnet weigerde.

Het besluit is van groot belang voor de energietransitie in de regio Ede en onderstreept dat netbeheerders transportaanvragen niet te snel mogen afwijzen.

Zonnewal-project in Ede stilgelegd

Deze uitspraak van ACM volgt uit de geschilbeslechting die van ValleiEnergie met Energie Samen heeft aangebracht over het Zonnewal-project op de zuidhelling van de geluidswal langs de A12 en de Laan der Verenigde Naties in Ede. In 2023 en 2024 onderzocht de lokale energiecoöperatie twee mogelijkheden om netcongestie te omzeilen en lokaal opgewekte zonnestroom te gebruiken. Een rechtstreekse aansluiting op het Ziekenhuis Gelderse Vallei bleek niet haalbaar en op het aanbod om in gesprek te gaan over de mogelijkheden tot congestiemanagement via een capaciteitsbeperkingscontract werd niet ingegaan door Liander. Door langdurige onzekerheid werd de businesscase van Zonnewal uiteindelijk onrendabel en moest het project worden stilgelegd. ACM oordeelt nu dat Liander destijds onterecht transport van elektriciteit op het stroomnet weigerde.

Oordeel ACM

De uitspraak sluit aan bij eerdere beslissingen van ACM, waar de toezichthouder kritisch was over te snelle weigeringen van transportaanvragen. De ACM oordeelt dat Liander onvoldoende heeft aangetoond dat transportcapaciteit daadwerkelijk niet mogelijk was en dat de aanvraag daarom niet zomaar geweigerd had mogen worden. Volgens de toezichthouder had Liander beter moeten onderzoeken of flexibiliteit met behulp van congestiemanagement en een capaciteitsbeperkingscontract mogelijk was. Kees Donker, voorzitter van ValleiEnergie: “Dit besluit van ACM geeft ons perspectief om het project de Zonnewal opnieuw op de agenda te zetten. Ook Gemeente Ede heeft direct enthousiast gereageerd en daar hebben we al een afspraak mee. We hopen dat Liander door deze uitspraak nu wel meehelpt en dat onze lokale gemeenschap alsnog kan profiteren van duurzame energie, natuurontwikkeling en biodiversiteit op deze bijzondere plek.”

Teleurstelling over wachtrij

Hoewel de ACM de weigering van transportcapaciteit afkeurt, oordeelde zij dat het eisen van een aanbetaling voor toegang tot de wachtlijst wel toegestaan is. Siward Zomer, voorzitter van Energie Samen: “Dit besluit stelt ons teleur. Eerder oordeelde ACM vergelijkbaar in een andere zaak; tegen dat besluit loopt momenteel beroep. Ook in deze zaak staan we ValleiEnergie bij in hoger beroep.”

Congestiemanagement

Congestiemanagement is een belangrijk instrument om de energietransitie te versnellen. In het hele land zijn er initiatieven, zoals Energiecoöperatie ValleiEnergie, die niet van de grond komen doordat netbeheerders weigeren transport van elektriciteit toe te kennen, terwijl de mogelijkheden er wel degelijk zijn. Siward Zomer, Energie Samen: “Zeker in de coöperatieve sector is hier veel belangstelling voor. Het getuigt van solidariteit: ruimte maken voor een ander, zodat er in totaal meer duurzame opwek wordt gerealiseerd. Het merendeel van de tijd kan alle zon- en windstroom onbelemmerd het net op. Daarmee is het algemeen belang gediend: we maken lokaal ruimte op het net, we houden stroom betaalbaar, de klimaatdoelen komen dichterbij en we worden minder afhankelijk van andere landen voor onze energie.”

Het besluit van ACM is hier te lezen : https://www.acm.nl/nl/publicaties/geschil-valleienergie-liander-over-aanbetaling-en-congestie