4 MILJOEN EURO VOOR SLIMME OPLOSSINGEN

Provincie stimuleert onderzoek en ontwikkelingen door Gelderse bedrijven

De Gelderse economie is een vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe technologieën, producten en diensten. Dat laten de 20 projecten zien die van de provincie een onderzoeks- en ontwikkelsubsidie krijgen om hun innovatie verder te brengen. De subsidies variëren van 63 duizend tot 350 duizend euro per project, het totaal is 4 miljoen euro.

‘Hoe verschillend ook, deze twintig projecten dragen stuk voor stuk bij aan maatschappelijke vraagstukken’, aldus gedeputeerde Christianne van der Wal. ‘Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het welzijn van ouderen en het ontlasten van zorgmedewerkers, het afdoende bestrijden van de Japanse duizendknoop, het samen virtueel kunnen ontwerpen en bouwen van complexe machines, en nog veel meer.’

Er werden 39 aanvragen ingediend. Alle voorstellen zijn beoordeeld op hoeveel innovatiever ze zijn dan een bestaand product, of het een economische meerwaarde heeft voor de bedrijven die er samen aan werken en of het bijdraagt aan een maatschappelijk vraagstuk. 19 aanvragen kregen een lagere score van de externe adviescommissie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en werden afgewezen. 20 aanvragen werden gehonoreerd.

Het aantal ouderen van wie de ouderdom komt met gebreken groeit, net als het personeelstekort in de zorg. Dat vraagt om slimme oplossingen. Deron (fabrikant van medische slaapoplossingen) werkt aan een nieuwe circulaire versie van zijn smart matras, die samen met het smart bed de Smart Sustainable Sleep Solution vormt. ‘Onze S³ Solution draagt bij aan het welzijn van de oudere en aan dat van de zorgverlener’, vertelt Joost Eurlings. ‘Doorliggen is een groot probleem. Een sensor in de matras monitort het draaigedrag. Zo kunnen zorgverleners mensen draaien wanneer dat nodig is, en niet meer standaard elke drie uur, dag en nacht.’ Een sensor kan ook het gewichtsverloop van de oudere laten zien, zodat ondervoeding tijdig kan worden aangepakt.

Dwaaldetectie bij de bedden van dementerenden zorgt ’s nachts voor veel valse alarmen. ‘Die kun je voorkomen door dwaaldetectie op maat in te stellen’, aldus Eurlings. Van sommige mensen weet je dat zij best vijf minuten zelfstandig uit bed kunnen om naar de wc te gaan bijvoorbeeld. Voor mensen die valgevaarlijk zijn, kun je bedranddetectie instellen.’ Die geeft een melding voordat de mensen uit bed kunnen vallen, want dan is het leed al geleden. ‘En net als bij bureaus op flexplekken, kun je er met een tag voor zorgen dat het bed automatisch op de juiste hoogte voor de zorgverlener van dienst wordt gezet.’

De S³ Solution komt er voor zorginstellingen en voor thuiszorg. ‘En om het smart bed te laten slagen voor het onderbezette en overbelaste zorgpersoneel, besteden we veel aandacht aan de gebruiksvriendelijkheid en goede begeleiding de ingebruikneming.’

De Japanse duizendknoop is een plaag voor mensen met een tuin en terreinbeheerders. André Evers van Tibach ontdekte dat de plant een hekel heeft aan winterse kou. Enkele experimenten met de wortelstokken van de Japanse duizendknoop in de vriezer thuis, leidden tot een beloftevolle methode die de duizendknoop de das om moet doen.

‘Daarvoor heb ik contact gezocht met Chris van Dijk, invasieve exotenexpert van de WUR’, vertelt Evers. ‘Samen met koudetechniekbedrijf Lassche & Keizer hebben we een mobiele grondbevriezer ontwikkeld, die de wortelstokken op een meter diep tot -10 à -15 graden bevriest. Die methode heeft geen invloed op het andere bodemleven, zoals micro-organismen.’

Japanse duizendknoop die voortwoekert brengt schade toe aan bestrating, wegen en infrastructuur. De grondbevriezer is geschikt voor bermbeheer en grotere stukken. Tibach gaat de subsidie gebruiken om een eerste prototype te ontwerpen waar iedereen mee kan werken, zonder dat je specialist hoeft te zijn.

In de machinebouw moet je op een 2D-scherm naar een 3D-model kijken. In een videogesprek laat Johan Reijers zien hoe de digitale tweeling van XR4industry en GIMtransfer werkt voor een machine die kartonnen dozen vouwt, vult en dichtplakt. ‘De technische (CAD) tekening van de machine laden we in een simulatieprogramma. Zo kun je de bewegingen van de machine controleren en goedkeuren nog voor je een prototype hebt gebouwd’, licht Reijers toe. ‘Verder is het mogelijk om, terwijl het prototype gebouwd wordt, al te beginnen met programmeren. Dat levert extra tijdwinst op. Deze oplossing was in het verleden alleen toepasbaar voor bedrijven als ASML, door de nieuwe aanpak is die nu ook toepasbaar voor het MKB. En tenslotte kun je de digital twin heel goed gebruiken in het onderwijs, zodat studenten virtueel een machine leren programmeren.’