Stamppot of Stamppot elke kok geeft zijn eigen draai aan het gerecht of het is streekgebonden
Met belangstelling luister ik naar een gesprek van de dame achter de toonbank bij de groentewinkel en een van de klanten die voor mij staan.
Column door juffrouw Raadgever
Het is druk in de winkel en zeker nu we afstand moeten houden, snel vol. Gelukkig staan er een paar stoelen langs de rand van het grote raam. Dankbaar heb ik daar gebruik van gemaakt. Zo te horen kan het wel even duren voordat ik aan de beurt ben. De aanleiding van het gesprek blijkt een kaartje te zijn waarop een stamppotmenu uitgeschreven staat. Met de woorden: ”Deze moet u eens proberen. Zo lekker. En eens een keer wat anders. ”Had de klant het kaartje in de handen gedrukt gekregen. Maar de reactie die de klant zou geven was er één waardoor mijn aandacht gewekt werd. Ik zie haar een blik op het kaartje geven en dan is het even stil. Als ze haar gezicht weer naar de verkoopster went zie ik dat de goede bedoelingen niet echt zijn aangekomen. Als ze begint te praten is er geen speld meer tussen te krijgen:” Dank u wel. Maar dit ga ik echt niet maken. Ik zal u wat vertellen; Nog niet zo lang geleden werden mijn man en ik uitgenodigd om bij een echtpaar te komen eten. Nu doen we dat wel vaker. Het is gezelliger met z’n vieren eten dan altijd met zijn tweetjes. Omdat stamppot koken meestal uitloopt op een grote pan vol werden we verleid om stamppot boerenkool te komen eten. Eerlijk ik heb me zeker twee dagen lopen te verheugen op een heerlijke stamppot. Helaas blijkt mijn idee over stamppot een andere te zijn dan die van onze gastvrouw. Het werd voor mij tenminste een grote teleurstelling. Voor ons op tafel kwam een schaal te staan met daarin geen groene, zoals ik verwacht had, maar een gepureerde hoeveelheid aardappelen met hier en daar een spikkeltje groen. Nu overdrijf ik wel iets maar dat is meer om aan te geven hoe slecht de verhouding tussen groente en aardappelen gekozen was. Mijn man en ik keken elkaar aan met een blik van; waar is de boerenkool. Daarnaast stond een schaaltje gehaktballen met een kommetje jus. O, ja en een pot piccalilly saus. Tot onze verbazing zegt haar man: ”Kind wat heb jij uitgepakt.” En tegen ons: “Ja, ze is er de hele middag druk mee geweest. ”Dus ook wij vallen hem bij dat het er heerlijk uit ziet. Eerlijk de eerste hap was even doorzetten. Het was gezellig zeker maar of we nog een keer bij hen stamppot gaan eten. Dat denk ik niet. En dit hier. Ze houdt het kaartje in de lucht. Goed bedoeld maar dit wordt hem echt niet. Vanavond eten wij de voor ons echte stamppot boerenkool. En niet een stamppot met witte bonen vermengd.
Laat mijn stamppot dan ouderwets of nostalgisch zijn. Voedzaam is hij zeker. Mijn recept is nog van mijn oma. Misschien is het zelfs wel een streekgebonden recept. In ieder geval heb ik geleerd een stamppot ‘op te bouwen’ en zo doe ik het nog steeds. Eerst de boerenkool van de stronk en zeker drie keer wassen. Deze kook je in de pan met een laagje water en zout. Daarop komen de gerookte spekjes. Die laat ik lekker een poosje meekoken. Als de boerenkool de goede donkere kleur heeft strooi ik er altijd een handje vol havermout overheen en dan gaan de in kleine stukjes gesneden aardappelen erop. Na tien minuten leg ik de rookworst er ook op. Als de aardappelen gaar zijn, zo’n kwartiertje later, giet ik de boel af en haal ik de warme rookworst eruit, en stamp alles door elkaar. Een scheutje lauwwarme melk, een klontje boter en een snufje witte peper. Nog even de boel doorwarmen op een laag vuurtje en klaar is Kees. Wij vinden een zilveruitje of een augurkje erbij heerlijk. Bij ons blijft ook vaak wat over. Dat gaat de vriezer in en daar hebben we later met een verse rookworst nog eens een maaltijd van. Heerlijk. Geef mijn nu maar twee zakken van die gesneden boerenkool. Die gaan zo de vriezer in, want even de vorst erover maakt haar smakelijker en niet zo taai. Morgen eten wij weer de ‘gewone’ boerenkool. ”Inmiddels heeft verderop aan de toonbank de collega verkoopster de andere klanten geholpen. Als de mevrouw afgerekend heeft en met een joviale groet vertrekt ben ik aan de beurt. Ook ik kwam voor boerenkool en doe mijn bestelling. Ook ik krijg het menukaartje weliswaar wat schuchter. Ik lach tegen de verkoopster en zeg gekscherend dat elke kok zijn eigen draai aan elk gerecht geeft en stop het kaartje in mijn tas. Thuis komt het in het doosje met het opschrift; hartige recepten. Want ook wij zijn van de ‘gewone’ stamppot zeker nu het weer wat kouder wordt en de sfeer herfst uitstraalt.
Met vriendelijke groet juffrouw Raadgever