Op zaterdag 28 februari werd in 50PK, de kunstruimte aan de
Kazernelaan 50 in Ede, de expositie “Licht & Schaduw” feestelijk geopend.
Door René Hazeleger
Er is werk te zien van de Edese kunstenaars Mouafk Alkazal,
Alma de Vries, Ton Hardeman en Coby Huibers. De tentoonstelling is tot en met
29 maart te bezoeken
De redactie van Ede.nieuws had een exclusief gesprek met
twee van de exposerende kunstenaars: Mouafk Alkazal en Ton Hardeman
Mouafk Alkazal: Achtergrond en herkomst
Mouafk Alkazal (ook geschreven als Mouafk Khzaal) is een
Syrisch-Nederlandse beeldend kunstenaar, geboren in 1966 in Syrië. Hij groeide
op in de stad Homs, waar hij al vroeg belangstelling ontwikkelde voor kunst en
tekenen. Hij had vooral grote bewondering voor het werk van Rembrandt, Vincent
van Gogh en Picasso. In 1986 begon hij een kunstopleiding aan het Art Center in
Homs, waar hij zich verder ontwikkelde in schilderkunst en figuratieve kunst.
Naast zijn werk als kunstenaar werkte Alkazal lange tijd ook
als tandarts. Pas later in zijn leven besloot hij zich volledig op de kunst te
richten. In 2010 koos hij definitief voor een professionele carrière als
kunstenaar.
Door de oorlog in Syrië werd zijn leven ingrijpend
veranderd. Uiteindelijk vluchtte hij naar Europa en kwam hij in 2015 naar
Nederland, waar hij zich vestigde in Ede. Sindsdien bouwt hij hier verder aan
zijn artistieke carrière en neemt hij deel aan tentoonstellingen in Nederland.
Artistieke ontwikkeling en thematiek
De ervaringen van oorlog, verlies en migratie spelen een
belangrijke rol in het werk van Alkazal. Zijn schilderijen tonen vaak
menselijke figuren en portretten, waarin emoties zoals verdriet, hoop en
verlangen zichtbaar zijn.
Veel van zijn werken verwijzen indirect naar de
Syrië-oorlog. In plaats van expliciete beelden van geweld te tonen, richt hij
zich op de innerlijke gevoelens van mensen die door conflict en verlies zijn
getroffen. Volgens de kunstenaar zelf zijn de gezichten in zijn schilderijen
“een raam naar de ziel”.
In verschillende portretten hebben de afgebeelde personen
hun ogen gesloten. Dat symboliseert volgens Alkazal een vorm van stille protest
of machteloosheid tegenover oorlog en politieke onderdrukking.
Kleur speelt in zijn werk een belangrijke symbolische rol.
Heldere en warme kleuren staan vaak voor hoop, vrijheid en menselijke waarden,
terwijl donkere tonen verwijzen naar verdriet, trauma en verlies. Voor Alkazal
is kunst een manier om moeilijke ervaringen te verwerken; hij beschrijft kunst
zelfs als “een medicijn” dat hem helpt om met trauma om te gaan.
Daarnaast ziet hij kunst als een ruimte voor vrijheid en
verbeelding. In zijn eigen woorden moedigt kunst mensen aan om te dromen en na
te denken over hun toekomst en die van volgende generaties.
Stijl en techniek
Mouafk Alkazal werkt voornamelijk met schilderkunst, vaak in
acryl of gemengde technieken op doek. Zijn stijl is figuratief en emotioneel
geladen.
Kenmerkend voor zijn werk zijn de expressieve portretten,
intense kleurcontrasten, een nadruk op emotie en menselijke kwetsbaarheid en
symbolische verwijzingen naar vrijheid, trauma en hoop
Tentoonstellingen
Alkazal exposeerde al in Syrië voordat hij naar Nederland
kwam. Zijn eerste individuele tentoonstellingen vonden plaats in Homs en
Damascus. Later volgden exposities in Libanon en andere landen in het
Midden-Oosten.
Sinds zijn komst naar Nederland heeft hij deelgenomen aan
diverse tentoonstellingen en kunstprojecten, onder meer, een solo-expositie in
Huis Kernhem (Ede), deelname aan De Casteelse Poort in Wageningen met
portretten van Syriërs, deelname aan Galatea Kunstprijstentoonstelling in Oud
Amelisweerd (2021) en Slot Zeist (2022) en exposities bij Kunstruimte KuuB en
andere regionale galeries
Betekenis van zijn werk
Het werk van Mouafk Alkazal kan worden gezien als een
combinatie van persoonlijke geschiedenis, politieke realiteit en universele
menselijke emoties. Door portretten en symbolische beelden probeert hij de
kijker te laten nadenken over vragen rond vrijheid, oorlog, identiteit en
menselijkheid.
Voor Alkazal is kunst niet alleen een vorm van expressie,
maar ook een plek van hoop. Hij beschrijft kunst als een ruimte waarin mensen
kunnen nadenken over hun bestaan en een betere toekomst kunnen voorstellen.
Ton Hardeman
Ton Hardeman is een beeldend kunstenaar uit Ede. Hij maakt
deel uit van het regionale kunstveld van de Veluwe en is betrokken bij het
Platform Edese Kunstenaars, een vereniging van professionele kunstenaars uit de
gemeente Ede die zich inzet voor het zichtbaar maken van kunst en cultuur in de
regio.
Achtergrond en herkomst
Ton Hardeman werd geboren en groeide op in Ede. De omgeving
waarin hij leefde – het landschap van de Veluwe, de lokale cultuur en het
kunstklimaat van de regio – vormden een belangrijke basis voor zijn
ontwikkeling als kunstenaar. Binnen dit regionale kunstveld ontwikkelde hij
zijn kunstenaarschap, waarbij hij actief betrokken raakte bij initiatieven en
samenwerkingen tussen kunstenaars, onder andere via het Platform Edese
Kunstenaars.
Hardemans werk staat in verbinding met de Nederlandse
schildertraditie, maar is tegelijkertijd sterk persoonlijk en reflectief van
aard. Zijn kunstenaarschap ontstond vanuit een grote liefde voor de
schilderkunst en een diepe interesse in existentiële en maatschappelijke
vraagstukken. In zijn werk onderzoekt hij regelmatig de relatie tussen mens en
dier en stelt hij vragen over moraliteit, instinct en menselijke
verantwoordelijkheid in de wereld.
Thematiek en visie
In tegenstelling tot kunstenaars die hun werk sterk baseren
op autobiografische ervaringen, richt Hardeman zich vooral op filosofische en
morele vragen over de mens. Zijn schilderijen komen voort uit reflecties op
cultuur, religie en de menselijke natuur.
Een terugkerend thema in zijn werk is de spanning tussen
beschaving en instinct. Hardeman onderzoekt de morele en dierlijke kanten van
het menselijk gedrag en stelt daarmee vragen over wat het eigenlijk betekent om
mens te zijn.
Daarnaast spelen religieuze en culturele verwijzingen een
rol in zijn werk. Deze verwijzingen worden vaak niet letterlijk gebruikt, maar
functioneren als symbolen die de kijker uitnodigen om na te denken over de
betekenis van geloof, macht en menselijke waarden.
Stijl en beeldtaal
Het werk van Hardeman wordt gekenmerkt door een herkenbare
en krachtige beeldtaal. Belangrijke kenmerken van zijn stijl zijn: symbolische
en soms surrealistische figuratie, een donkere en dramatische sfeer, religieuze
en mythologische verwijzingen en een duidelijke kritische of ironische
ondertoon.
In zijn schilderijen worden figuratieve elementen vaak
gecombineerd met symbolische beelden die meerdere betekenislagen bevatten. De
donkere atmosfeer en het dramatische kleurgebruik versterken de thematiek van
existentiële spanning en morele reflectie.
Betekenis van het werk van Ton Hardeman
Het werk van Ton Hardeman kan worden gezien als een
zoektocht naar inzicht in de menselijke natuur. Door middel van symboliek,
religieuze verwijzingen en een vaak duistere beeldtaal stelt hij vragen over de
morele positie van de mens in de wereld. Zijn schilderijen confronteren de
kijker met de ambiguïteit van menselijke drijfveren: de mens als rationeel
wezen, maar ook als instinctief en soms roofzuchtig dier.
Binnen het regionale kunstveld van Ede en de Veluwe heeft
Hardeman zich ontwikkeld tot een kunstenaar die niet alleen schildert vanuit
esthetische overwegingen, maar vooral vanuit een filosofische reflectie op mens
en samenleving. Zijn werk nodigt de toeschouwer uit om stil te staan bij
fundamentele vragen over cultuur, religie en de aard van het menselijk bestaan.
Schaduw
Waar Alkazal’s werk voortkomt uit persoonlijke ervaringen
met oorlog en migratie, ontstaat Hardemans werk meer uit reflectie op cultuur,
religie en menselijke natuur. Mouafk Alkazal en Ton Hardeman vertegenwoordigen
de schaduw van deze expositie terwijl Coby Huibers en Alma de Vries het licht
vertegenwoordigen: vandaar de titel "Licht & Schaduw".
Over de totstandkoming van deze groepsexpsoitie zeggen de
kunstenaars: "Op de kunstwerken wordt gereageerd met gebruikmaking van een
spiegel. Hierdoor onstond een verrassend reflecterend samenspel. De spiegel gaf
licht en de beelden schaduw. Zo ontstond de titel Licht Schaduw."
In dit duo interview vertellen beide kunstenaars meer over
hun werk dat bij 50PK te zien is:
