Lieve de Vreede: Een machtige zandhagedis in het groen
Door René Hazeleger
Het beeld Dikke Lizert is een indrukwekkend kunstwerk van de
beeldend kunstenaar en filosoof Lieve de Vreede, dat onderdeel is van het
landschapskunstfestival Woest&Bijster, in de gemeente Ede.
De sculptuur stelt
een zwangere zandhagedis voor — in haar omvang bovennatuurlijk — en is
ontworpen als een talisman voor de zandhagedis op de Veluwe.
Locatie en context
Het werk Dikke Lizert was oorspronkelijk geplaatst bij De
Wildwal, maar om praktische redenen is de locatie gewijzigd en staat het beeld
nu in de omgeving van de kernhemmerveldjes, tussen de grazende koeien.
Materialen en vormgeving
De zandhagedis is opgebouwd uit staal, moeren en bouten —
technische materialen die de robuuste buitensculptuur mogelijk maken.
Door haar formaat, materiaal en plaatsing — groot,
staalachtig, tussen het gegraas van de natuur — krijgt het werk iets
monumentaals maar tegelijk ook iets speels en buitengewoons.
Thematiek en betekenis
Talisman en soortbewoner: De zandhagedis is letterlijk en
figuurlijk ‘de eerste bewoner’ van het leefgebied dat langs de Wildzoom wordt
gecreëerd voor de zandhagedis-soort: zonnige stobbeneilanden, kleine
waterpoelen en ongestoorde bosranden. Dikke Lizert symboliseert deze nieuwe
ruimte en nodigt uit tot reflectie over soortenbescherming en
natuurontwikkeling.
Het uitvergroten van de zandhagedis tot sculptuur brengt
aandacht voor iets dat normaal gesproken klein en onopvallend is. Door haar in
het landschap uit te zetten — en tussen de koeien — ontstaat er een
wisselwerking tussen het dier, het agrarische landschap en de kunst.
De naam “Lizert” is een informele dialect-vorm van “hagedis”
en is ook een knipoog naar de provinciale of Friese herkomst van het werk of de
maker; een subtiele verwijzing die het werk verankert in een culturele context.
Lieve de Vreede werkt in haar praktijk met materialen die
gevonden worden, afval of natuur, en combineert het met een ruwe of technische
afwerking. In Dikke Lizert zien we dit terug in de combinatie van staal en de
natuurlijke setting. Haar werk onderzoekt hoe schoonheid kan ontstaan uit
verwonding, vergetelheid of verval — hier toegepast op een beeld dat zowel
krachtig als kwetsbaar oogt.
Dikke Lizert maakt indruk
Het werk dwingt kijkers om op een andere schaal naar de
natuur te kijken — iets dat normaal klein is wordt monumentaal.
Het plaatst kunst midden in de natuur: niet in een
galerieruimte, maar buiten, tussen koeien en stobbeneilanden.
Het brengt een ecologisch thema — bescherming van een diersoort/
nieuw leefgebied — op een creatieve, visuele manier onder de aandacht.
De combinatie van technische materialen en organische
setting geeft spanning en nodigt uit tot reflectie: hoe verhouden we ons tot de
natuur, tot verandering, tot monumentaal en tijdelijk?
Lieve de Vreede over haar werk
“Ik heb interesse in hoe mensen angst verdoezelen met grote
woorden, maniertjes en tierlantijn. Omdat verdoezeling mij meestal nog
angstiger maakt, is ook de neiging ontstaan om dat wat verdoezeld wordt juist
te overdrijven: aftakeling, ziekte en ongemak naar de oppervlakte trekken en
een bewustzijn geven, waarin schoonheid kan ontstaan.”
Dikke Lizert van Lieve de Vreede is méér dan een beeld van
een zandhagedis op de Veluwe: het is een sculptuur die vraagt om aandacht,
plaats inneemt in het landschap en betekenis geeft aan wat vaak onzichtbaar
blijft. Het nodigt uit tot stilstaan, kijken en verbinden — met de natuur, met
kunst en met de plek zelf.'
Interview met Lieve de Vreede over 'Dikke Lizert':
Ontmoet de kunstenaars
Het aankomende weekend sluit landschapskunstfestival
Woest&Bijster in Ede zijn editie af. Op zondag 2 november krijgen bezoekers
nog één keer de kans om de kunstenaars persoonlijk te ontmoeten tijdens
“Ontmoet de Kunstenaar”.
Van 13.00 tot 16.30 uur zijn verschillende makers aanwezig
bij hun kunstwerken verspreid langs de route. Dit is een bijzondere gelegenheid
om meer te horen over hun inspiratie, het creatieve proces en de verhalen
achter de werken. Bezoekers kunnen vrij rondlopen, vragen stellen en in gesprek
gaan met de kunstenaars. De activiteit is gratis toegankelijk en reserveren is
niet nodig.
De deelnemende kunstenaars op zondag 2 november zijn:
Sanne van Balen (Afstand is een taal die je kunt meten),
Carel Lanters & Lee Eun Young (Arbores Cantare),
René Bekkers & Dely Vossers (The BUG * in nature),
Vivian Ammerlaan (Waanplekken),
DeJong&DeWitte (NatuurBlind),
Wim Schermer (conifer futuri),
Wouter Ribbels (Waar Hemel Aarde Kust),
Maarten Janssen (Eldersch),
Dirk Schlebusch (DUMP – imby),
Mari Shields (Dancing Oaks),
en Anne ten Ham (Zandvloed).
Mis deze laatste kans niet om Woest&Bijster te beleven
in gesprek met de makers zelf — midden in het Edese landschap waar kunst en
natuur samenkomen.
Kijk voor meer informatie over alle kunstenaars van
Woest&Bijster op:
