Zaterdag 3 mei was er in het kader van Journey of Freedom (hieronder link naar:
https://ede.nieuws.nl/kunstcultuur/ede-viert-80-jaar-vrijheid-met-de-journey-of-freedom) en de viering van 80 jaar vrijheid, in de Stingerbol de voorstelling 'De
koffer van mijn opa' te zien.
Door René Hazeleger
In deze video een fragment van het optreden van Patty en René en beelden van de expositie
Een muzikale vertelvoorstelling over vrijheid, ongelijkheid
en de manier waarop verleden en heden met elkaar verweven zijn, uitgevoerd door
René Akihary samen met zangeres Patty Crawford. Deze voorstelling werd
gepresenteerd in de Stingerbol, waar tot en met 10 mei de koffers van de
‘Journey of Freedom’ tentoongesteld worden.
De koffer van René Akihary symboliseert de strijd om
vrijheid van zijn overgrootopa, Izak Akihary. In 1926 trad hij in dienst bij
het KNIL en zette zich in voor de Nederlandse belangen. Tijdens de Tweede
Wereldoorlog werd hij door de Japanners gevangengenomen en gedwongen om
vliegvelden aan te leggen. Na de oorlog vocht hij tegen Soekarno om
Nederlands-Indië bij Nederland te houden. In 1951 werd hij met zijn gezin
geëvacueerd naar Nederland, waar hij werd gedemobiliseerd. Bij aankomst op 4
mei 1951 werd hij na 25 jaar trouwe dienst op staande voet ontslagen en werd
hij stateloos verklaard. Dit betekent dat geen enkel land hem als onderdaan
erkent, zelfs Nederland niet, ondanks zijn jarenlange inzet en strijd. Hij
overleed in 1978 en werd begraven in Lunteren als stateloos burger.
Als blijk van erkenning heeft de gemeente Ede op 1 mei 2023
de graven van alle Molukse militairen uit de gemeente, waaronder dat van zijn
opa, een beschermde status toegekend. Dit houdt in dat nabestaanden geen
grafrechten meer hoeven te betalen en dat de graven niet worden geruimd. Door
deze beschermde status te geven aan alle Molukse KNIL-militairen onderstreept
de gemeente Ede de humanitaire waarde van vrijheid en gelijkheid.
René Akihary, als kleinzoon van zijn opa, heeft zijn erfgoed
in de vorm van de koffer meegekregen. Maar niet alleen dat; hij heeft ook het
stateloze burgerschap geërfd. Als derde generatie Molukker werd hij in 1951 in
Nederland geboren, zonder nationaliteit. Nu, na 73 jaar, is hij nog steeds
stateloos.
Als gastdocent bij het Landelijk Steunpunt Gastsprekers
WOII-Heden (Steunpunt Westerbork) deelt René Akihary zijn verhaal en vertelt
hij op middelbare scholen over de geschiedenis van de stateloze Molukse
KNIL-soldaten. Deze onderbelichte geschiedenis verdient een plek in de canon
van de Nederlandse geschiedenis.
In deze video een fragment van het optreden van Patty en
René en beelden van de expositie
